niedziela, 25 maja 2014

Wymieranie gatunków

Wymieranie gatunków - naturalna ekstynkcja.
Ewolucyjny proces zmian w przyrodzie trwa nieustająco, cały czas pewne gatunki zanikają, ustępują innym.

Wytępianie gatunków - dlaczego pewne gatunki są tak chętnie zabijane ?

  1. Są atrakcyjne jako źródło mięsa, skór, piór, kości.

Lista 10 najbardziej zagrożonych gatunków :
1. Tygrys, obecnie zajmują mniej niż 7 % ich oryginalnego terytorium
2. Niedźwiedź polarny
3. Mors
4. Pingwin Magellana 
5. Żółw skórzasty 
6. Tuńczyk błękitnopłetwy 
7. Goryl górski
8. Motyl monarcha
9. Nosorożec jawajski 
10. Panda Wielka

źródło : WWF Poland

Szacunek dla zwierząt

Znęcanie się nad zwierzętami - instytucje ratujące :

  1. Towarzystwo Opeki nad Zwierzętami (TOZ) - może występować oficjalnie do sądu z każdym zgłoszonym przypadkiem. 
  2. Ruch na Rzecz Wyzwolenia Zwierząt 
  3. Greenpeace 
Szacunek dla zwierząt 
  •   tradycje chrześcijańskie - Św. Franciszek z Asyżu. 
-uwrażliwienie ludzi na krzywdę wyrządzaną zwierzętom- stworzeniom boskim. 

  • kultura Indian Ameryki Północnej 
- zwierzą nasz brat, brat co najmniej. Cześćiej przodek, a w głębi duszy najczęściej pan. (Ewa Lips) 

  • wegetarianizm 
- dieta bezmięsna, dieta warzywno - zbożowa

  • ze względu na religię 
- wyznawcy dżinizmu

Ekozofia

Ekozofia jako kierunek filozofii zapoczątkowany został na początku lat 70. Norweski filozof Arne Naess zaproponował ten termin, jako określenie nowego punktu widzenia. Natomiast Henryk Skolimowski, zaproponował termin humanizm ekologiczny.
Myśleć jak góra - A. Naess 

  • "Nie doceniamy samych siebie. [...]
  • Wyzwaniem na dzisiaj jest nieść ratunek Planecie przed jej dalszym niszczeniem, które zarówno uniemożliwia realizację oświecenia przez ludzi, jak i zmniejsza możliwość szczęśliwej egzystencji nas wszystkich" 
Arne Naess

Ocalić Ziemię. Świat filozofii ekologicznej 
"Uprawiać filozofię ekologiczną to
  •  przyjaźnie odnosić sie do natury i wiedzieć, dlaczego to robimy,
  • to przyjaźnie odnosić się do innych form życia i wiedzieć, dlaczego to robimy,
  •  to przyjaźnie odnosić się do własnego ciała i wiedzieć, dlaczego to robimy,
  •  to przyjaźnie odnosić się do własnego umysłu i wiedzieć, dlaczego to robimy. "
Henryk Skolimowski



środa, 21 maja 2014

Przegęszczanie populacji

Problemy z zagęszczeniem ludzi w miastach :

  • zapewnienie mieszkań
  • zapewnienie socjalnych budynków 
  • transport miejski
  • ogrzewanie miast 
  • zapewnienie wody 
  • odprowadzanie ścieków 
Przykłady miast, które wprowadziły różne rozwiązania związane z przeludnieniem i skutkami : 
1. Ateny - problem smogu - w te dni, kiedy jest nasilony smog - umiera sześć razy więcej ludzi - miasto zainstalowało urządzenia oczyszczające dymy, zmiana sposobu ogrzewania domów. 
2. Londyn - zabroniono ogrzewania węglowego, zmieniając na system elektryczny i gazowy. 

populacja ludzka funkcjonuje w środowisku

W Polsce istnieje 27 stref o zdegradowanym środowisko. Zajmują one ponad 10% powierzchni kraju.
1. Szczeciński - duże skażenie chemiczne przede wszystkim przez zakłady przemysłowe Szczecina i Polic. Odra jako wielki ściek
2. Gdański - Zanieczyszczenie głównie metalami ciężkimi z związkami organicznymi niesionymi przez Wisłę. Okolice rafinerii - skażenia.
3. Poznański - skoncentrowanie przemysłu. Ścieki komunalne i przemysłowe jest niedostatecznie oczyszczana. Powietrze zatrute
4. Bydgosko - toruński - silnie zanieczyszczone przez ścieki komunalne i przemysłowe.
5. Inowrocławski - gł. przemysł chemiczny i cementowy. Ścieki z fabryk.
6. Koniński - odkrywkowa eksploatacja węgla brunatnego. Duża emisja pyłów i gazów.
7. Wrocławski - przemysł energetyczny, chemiczny, hutnictwo. Nadmierne zapylenie - zwłaszcza pyłem zawieszonym atakującym oskrzela i płuca oraz duża emisja gazów.
8. Łódzki - Zakłady chemiczne, włókiennicze, farmaceutyczne.
9. Bełchatowski - odkrywkowa eksploatacja węgla.
10. Płocki - Mazowieckie Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne. Emisja pyłów i gazów.
11. Legnicko - głogowski - huty, ołów, miedź, fluor, tlenek azotu.
12. Włocławski - zakłady azotowe, produkcja celulozy. Ścieki odprowadzane do Wisły.
13. Tomaszowski - skażenie metalami ciężkimi
14. Puławski - znaczne przekroczenie dopuszczalnych stężeń tlenków azotu
15. Chełmski - eksploatacja surowców mineralnych prowadzi do zaburzenia stosunków wodnych
16. Turoszowski - górnictwo, hutnictwo, energetyka. Emisja pyłów i gazów.
17. Jeleniogórski - przemysł chemiczny, papierniczy, hutnictwo szła.
18. Wałbrzyski - górnictwo, koksownie, huty szkła, produkcja kwasu siarkowego.
19. Częstochowski - duża emisja pyłów i gazów, ścieki
20. Kielecki - kamieniołomy, wapienniki, degradacja roślinności i gruntów rolnych
21. Tarnobrzeski - środowisko degradują przede wszystkim elektrownie, kopalnie, ścieki przemysłowe.
22. Opolski - siedem dużych zakładów przemysłowych. Wody zatrute
23. Myszkowsko - zawierciański - przemysł cementowy, papierniczy, hutnictwo
24. Górnośląski i 25. Rybnicki - GOP Górnośląski Okręg Przemysłowy. ROW Rybnicki Okręg Węglowy.
26. Krakowski - pyły, dwutlenek siarki, tlenki azotu i fluor,
27. Tarnowski - ścieki odprowadzane do Wisły.

poniedziałek, 12 maja 2014

Historia ekologii


Pomimo tego, że ekologia jako dziedzina naukowa nie ma długiej historii, jest jedną z najstarszych wiedzy posiadanych przez ludzi. Aby przeżyć należało mieć wiedzę na temat swojego środowiska - siły natury, otaczające człowieka rośliny i  zwierzęta. Już w najstarszych cywilizacjach opanowano umiejętności : polowania na konkretne zwierzęta, zbierania roślin jadalnych itd.
W starożytności zauważono połączenie organizmów ze środowiskiem. Natomiast w średniowieczu Św. Franciszek pomagał ogrodnikom, wskazywał drogę uprawy. OD 1979 roku Św. Franciszek został patronem ekologii.

Ekologia jako niezależna dziedzina zaczęła powstawać pod koniec XIX wieku. Wtedy to został zaproponowany termin "Okologie" , wywodzący się od słowa "oikos", co oznacza dom, gospodarstwo. Definiowanie tego pojęcia oznaczało wiedzę o związkach organizmu ze środowiskiem.

Prekursorami ekologii byli : F.E.Clements, autor książki "Metody badań w ekologii" z 1905 roku oraz A.G.Tansley, który określił główne zadania ekologii :
-sporządzenie charakterystyki i opisu zespołu organizmów
-wytłumaczenie tego, co zostało opisane - w jaki sposób te organizmy znalazły się razem.

piątek, 9 maja 2014

Zamiast wstępu...

Ekologia - wybór przyszłości, Anna Kalinowska, 
Zamiast wstępu, czyli jak powstała ta książka i dla kogo 

Rachunek dla dorosłego 
Jak daleko odszedłeś
od prostego kubka z jednym uchem 
od starego stołu ze zwykłą ceratą 
od wzruszenia nie na niby
od sensu
od podziwu nad światem...

Książka Aliny Kalinowskiej, zaczyna się utworem Ks. Jana Twardowskiego "Rachunek dla dorosłego". Ten tekst ukazuje, że my jako społeczeństwo już nie zatrzymuje się, aby przyjrzeć się naturze i zjawiskom. Nastały czasy pędu, obłudy i materializmu. Na to wskazują również słowa zacytowanego przez autorkę Jeana Dorst'a. Zapominamy o tym, że jesteśmy częścią natury. Należy przystopować i "stać się prawdziwymi ludźmi" połączonymi z całym światem żywym. 

środa, 7 maja 2014

Przyroda w szkole podstawowej - jakie zadania ?
     W toku uczenia się przyrody, uczeń m.in. ma rozwinąć swoje umiejętności obserwowania jej, ma podejmować próby poszukiwania. Aby tak się stało, szkoła ma :
-umożliwić prowadzenie obserwacji środowiska w najbliższej okolicy i w poznanych regionach 
-ćwiczyć umiejętności ucznia w orientowaniu się w terenie i na mapie 
-umożliwić uczniom wykonywanie prostych eksperymentów itd. 

W związku z tym potrzebne są zadania praktyczne w szkole. Zadanie praktyczne definiowane jest jako wymagające od ucznia celowego, czyli prowadzącego do skutku oddziaływania na otaczający świat materialny. Efektem wykonania zadania jest produkt. 

Rodzaje zadań praktycznych :
a)próba pracy - działania praktyczne podjęte bezpośrednio w środowisku przyrodniczym
b) zadania nisko stymulowane - działania podjęte w warunkach zbliżonych do naturalnych - np. pracownie przyrodnicze 
c) zadania wysoko stymulowane - działania podjęte w warunkach umownych np. symulacje komputerowe 

informacje pochodzą z artykułu : 
"Ocenianie umiejętności praktycznych uczniów
 szkoły podstawowej na przykładzie przyrody."
Iwona Majcher